Karadenizi Kurtarmak

Konu 8, Haziran 2005

Teşekkürler

Dili secin: EN BG GE RO RU TR UA

Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonu ve Karadeniz Ekosisteminin İyileştirilmesi Projesi Resmi Dergisi

Bu sayıda:

Deniz Çevresinin Korunması ve Muhafazası Hakkında Yeni Avrupa Stratejisi’ne Doğru [>>]

Karadeniz Komisyonu’na Avrupa Komisyonu Desteği [>>]

Karadeniz Komisyonu ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı Denize Çöp Dökülmesine Karşı Eyleme Geçiyor [>>]

Karadeniz Stratejik Eylem Planı’nın Uygulanması- Bulgaristan Bakış Açısı [>>]

Türkiye Karadeniz Stratejik Eylem Planı’nı Uygulamakta [>>]

Ukrayna’da Karadeniz ve Azak Denizi’nin İyileştirilmesi ve Korunması [>>]

Acil Durumlarda Karadeniz’in Petrol ve diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesine Karşı Mücadelede İşbirliği Protokolü Karadeniz Acil Eylem Planı [>>]

Karadeniz ve Batlık Denizi Uzmanları Arasında İşbirliği [>>]

Karadeniz Coğrafi Bilgi Sistemi [>>]

Çevre Yönetiminde Önemli Olaylar- Ukrayna [>>]

Küçük Deniz Memelilerinin Önemli bir Kışlama Habitatı; Gürcistan Karadeniz’i  [>>]

Rusya Federasyonu’nda 2002-2004 EuropeAid Projesi Sonuçları [>>]

Karadeniz “Deniz kabugu Sarayı” [>>]

Karadeniz Eylem Günü [>>]

Romanya’da Entegre Kıyı Alanları Yönetiminde (ICZM) İlerlemeler [>>]

Karadeniz biolojik cesitliligi ve peizaj koruması [>>]

Uluslar arası Karadeniz Günü: Tüm Halk için Olay [>>]

Siyahtan Maviye: Kurtarılmış Bir Deniz [>>]

Karadeniz Stratejik Eylem Planının Uygulanması – Bulgaristan Bakış Açısı

Karadeniz eşsiz bir su yapısıdır. Bu deniz dünyanın en büyük ve en özel drenaj havzasıdır. Avrupa kıtasının yaklaşık 1/3 ini ve 2 milyon km² lik bir alanı kaplamaktadır. Bu doğal karakteristik yapı, biyolojik çeşitlilik anlamında Karadeniz ekosistemini önemli kılmaktadır. Buna rağmen, geçen 10 yıllık sürede Karadeniz, dünyanın en zarar görmüş bölgesel denizi haline gelmiştir. Karadeniz havzasının büyüklüğü ve yarı kapalı olan yapısı, çeşitli insan kaynaklı etkilerle birlikte Karadeniz’i hassasiyeti yüksek bir hale getirmiştir.

Denizlerinin geleceği ile ilgili sorumluluklarının farkına varan 6 kıyıdaş ülke, 1992 yılında Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Sözleşmesi’ni imzalamıştır. Bu uluslararası doküman kıyı ülkelerinin sürdürülebilir kalkınması ve Karadeniz ekosisteminin gelişimi için hedeflenen ortak ve koordine edilmiş temel eylemleri içermektedir.

1996 yılında Karadeniz Çevre Bakanlarınca imzalanan Karadeniz Stratejik Eylem Planı (KSEP), Karadeniz’in korunması ve rehabilitasyonu için öncelikli eylemlerin yer aldığı geniş kapsamlı bir dokümandır. Bu, Karadeniz’in korunması için en yüksek seviyede arzu edilen ve Karadeniz’deki ortak aktivitelerde önemli bir dönüm noktası olabileceği ispatlanmış, siyasi bir sonuçtur. Stratejik Eylem Planı, kıyı ülkelerinin sürdürülebilir kalkınması ve Karadeniz ekosisteminin iyileştirilmesi; deniz kirliliği, nehire giren ve kara kökenli kaynaklardan meydana gelen kirliliğin azaltılması ile ilgili amaçları belirlemektedir.

Karadeniz Stratejik Eylem Planı’nın yürütülmesi Karadeniz ülkeleri için çevre sektöründeki büyük yatırımların ve yönetimsel kapasitenin geliştirilmesinin desteklendiği siyasi olarak arzulanması istenen çok büyük bir mücadeledir. Başarı ayrıca finansal kurumlar ve bilinen uluslararası organizasyonların desteğinin yanı sıra, Karadeniz ülkelerindeki ulusal aktiviteler ile havza alanında bir araya getirilen çabalara bağlıdır.

Bulgaristan, Karadeniz’e önem vererek, onun çevre ve ekonomik değerlerinden ötürü Karadeniz’in korunması için uluslararası taahhütleri de dikkate alıp, Karadeniz’i korumak amacıyla, bu konuyu çevre alanında hükümetin öncelikli ana konularından biri olarak ele almıştır.

Çevre ve Su Bakanlığı aşağıdaki önemli alanlardaki etkinliklere odaklanmıştır:

Kirliliğin azaltılması ile ilgili stratejiler, geliştirilmiş belediyesel ve endüstriyel atıksu arıtmalarında çevresel yatırım olanağının olduğu fırsatları; besin havuzu gibi kapasiteleri geliştirmek için sulak alanların iyileştirilmesine; suni gübre ve gübrelerin noktasal olmayan kaynaklara akışını azaltan tarım politikaları reformuna; tüketici örneklerinde değişikliğe (Örneğin fosfat içermeyen deterjan kullanımının desteklenmesi) odaklanmıştır. Bütün bunların hepsi, farklı maddi enstrümanların uygulanması, Uluslararası Finans Kuruluşları (IFI) ve bağış yapanlar ile stratejik ortaklıkların oluşturulmasını içeren çeşitli şekillerdeki yatırım projelerinin yürütülmesi amacına uygun durumların geliştirilmesi ile paralel olarak götürülmesi gereken çalışmalardır.

Biyolojik çeşitliliğin korunması, ulusal çevre politikalarında önemli öncelikli konulardan biridir. Karadeniz Sözleşmesi Biyolojik Çeşitlilik Protokolü’nün imzalanması siyasi taahhüt olarak yapılan, dikkatle hazırlanmış ve devam eden çabalardan sadece iki tanesidir.

Karadeniz Stratejik Eylem Planı, Karadeniz geniş havza ölçeğindeki girişimlerde bir temel oluşturmaktadır. Ancak, Karadeniz’in durumundaki gelişme, onun tüm havza alanındaki yapılan aktivitelere bağlıdır. Bu aktivitelerin, Karadeniz Komisyonu veya Tuna Nehrinin Korunması Uluslararası Komisyonu, buna ek olarak Karadeniz ve Tuna’da devam eden GEF 2 Projesi tarafından koordine edilmesi veya ortak eylemlerin olması, bu hassasiyeti gösteren önemli birer örnektir. GEF’in havza ölçeğinde programlama yaklaşımını temel aldığı bu projelerde amaç, eylem planlarının yürütülmesi ve geliştirilmesinde Tuna ve Karadeniz’de ekositeminin eski haline döndürülmesi, besin maddesi salınımını düzelterek veya önleyerek su kalitesinin yükseltilmesi konularında yardım etmektir.

Genişletilmiş uluslararası dayanaklarca desteklenen Karadeniz’in korunması için yapılan eylemler ve politikalar oldukça olumlu gelişmelerdir. DABLAS Görev Gücü’nün 2001 yılında kurulması, bölgesel işbirliği için yeni bir platformu desteklemiştir. Avrupa Komisyonu’nun Karadeniz Bölgesine karşı görünen ilgisi Karadeniz Bölgesine verilen önemin ve Karadeniz sürecindeki gelişmelere katılan gücün önemini ortaya koymaktadır. Olumlu deneyimler ve bilginin transferi için güçlü bir araç ve çevresel yönetim sistemlerinin modernizasyonunun birçok ülke için Avrupa Birliği’ne katılım amacıyla itici güç olacağı kabul edilmiştir. Bölgenin su çevresinin geliştirilmesi için Karadeniz ve Tuna Nehri devletleri ile Avrupa Komisyonu’nun ortak çalışmaya hazır olması, yardım toplulukları ve uluslararası finans organizasyonları söz konusu olduğunda bu sürecin güvenilirliğini yükseltmektedir.

.

Nikolay Kouyumdjiev

Karadenizin Kirliliğe Karşı Korunması Komisyonu Üyesi- Bulgaristan

[<<]    [>>]